[Tiyatro Eleştirisi] Sizin öykünüz ne kadar 'ölümsüz'?- Hüseyin Sorgun

 / BİRİKİM AĞACI
[Tiyatro Eleştirisi] Sizin öykünüz ne kadar 'ölümsüz'?


Öykü vardır; insan var eder. Öykü vardır; insan var olur içinde. Sınırlarımızı yutan, derinliklerine daldıkça gözden yitip gittiğimiz öyküler de vardır elbette. Karen Blixen, öykücü kimliği ile tanınan Danimarkalı bir yazar. 
'Ölümsüz Öykü', Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde seyirciyle buluşuyor. 
Çağdaş Şehrazat olarak anılan Blixen, 1962 yılında öldüğünde anlattığı öykülerle var olmuş bir yazar bıraktı geride. 'Ölümsüz Öykü', onun öykülerinden bir tanesi. Y. Kenan Işık'ın oyunlaştırıp İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda sahneye koyduğu öykünün dekor tasarımı M. Nurullah Tuncer, kostüm tasarımı Canan Göknil, dramaturgu Dilek Tekintaş, ışık tasarımı Fatih Mehmet Haroğlu, efekt-müzik düzenlemesi Ersin Aşar'a ait. 

Mr. Clay, Kanton'daki mâlikânesinde ömrünün son günlerini geçirmektedir. Şehirde her şey mülküdür. Yaşlılığın da etkisiyle giderek artan ağrılarını dindirmek için muhasebecisi Elişama'dan muhasebe kayıtlarını okumasını ister. O okudukça ağrılarını unutacak ve rahat bir uykuya dalacaktır. Fakat umduğu gibi olmaz. Yorgun bir akşamın sonrasında, Elişama'ya, "İnsanların yazdığı ve insanların okuduğu öyküler varmış. Onlardan oku bana." der. Elişama, Tevrat'ın 'Levililer' bölümünden okumaya başlar. Ömrü para, kâr, zarar, muhasebe ekseninde geçen Mr. Clay, anlatılanların gerçekleşip gerçekleşmediğini sorgularken, bir başka öyküyü belleğinden devşirip değerlendirir. Gemiciler arasında tevatür haline gelmiş bir öykü vardır: Bir tayfa uzun bir deniz yolculuğunun ardından bir gün sahile çıkmıştır ki, yaşlı bir adamın daveti ile kendisini onun evinde bulur. 

Öykü içinde öykü... 

Mr. Clay (Erhan Abir), muhasebecisi Elişama'dan (Erarslan Sağlam) dinlediği ilahî metne koşut olarak, sıradan bir denizci öyküsünü gerçekleştirmek düşüyle harekete geçtiğinde, dizine derman gözüne fer gelmiştir. Bu canlılığın da etkisiyle, hikâyenin karakterlerini bulup, binlerce denizcinin ortak düşünü gerçekleştirerek, gücünü kanıtlamak ister. İflasına sebep olduğu önceki ortağı Mösyö Dupon'un kızı Virginie (Pelin Budak) ve yıllardır bir adada mahsur kalıp kurtulan ve ilk kez sahile çıkan tayfa (Mehmet Atak) hikâyenin baş rollerinde yerlerini alır. Mr. Clay de ihtiyar koca rolü için biçilmiş kaftandır. 

Aslında, her öykünün bir maliyetinin olduğu bir dünyada, hem Virginie hem de tayfanın ödediği bir bedel vardır. Her ikisi de bu bedel karşılığı hayallerine kavuşacaklarından, Mr. Clay'in kurgusuna dahil olmuşlardır. Mr. Clay son uykusunu uyuduğunda, tayfa yeni gemisiyle başka seferlere doğru yol alırken, geriye Virginie'ye verilmek üzere bir deniz kabuğu kalır. Bu kabuğun duyurduğu ses, Elişama için tanıdık ama uzaklarda bir yaşanmışlığı anıştırır. Seyirci için de... 

Ölümsüz Öykü, sıradan bir denizci hikâyesi üzerine bindirilmiş ironilerle, anlam katmanları hayli genişlemiş usta bir metin. Oyun, iyi bir ekip çalışması. Tiyatronun tadını damaklarda bırakır cinsten. 

HÜSEYİN SORGUN - 
Zaman, 22/01/2007 



 Okunma Sayısı : 1202         27 Temmuz 2016