Üstün İnanç ile Sohbet

 / BİRİKİM AĞACI
Üstün İnanç ile Sohbet
Yahya Kemal BAŞ
Üstün İnanç günümüzün değerli tiyatro sanatkârı, gazeteci yazar ve romancı-larındandır. Onunla yaptığımız kısa konuşmada bir çok konuda aydınlandık ve geçmişe doğru bir sanat yolculuğuna çıktık. Üstün İnanç, “Biz kendimiz için pek bir şey yapmadık, hep inandığımız doğrular için nefislerimizden fe-dakârlıklar ettik.” diyor.

BAŞ: Efendim, kısaca kendinizden ve tiyatro yolculuğunuz ve gazeteciliğe nasıl başladığınızdan bahseder misiniz?

İNANÇ: 1937 yılında İstanbul’da (Kızıltoprak) doğmuşum. Annem babam da İstanbul doğumlu. Hayâta gazetecilik mesleğiyle atıldım. Muhabirlikten musahhihliğe, sayfa sekreterliğinden redaktörlük ve genel yayın müdürlüğü-ne kadar bu mesleğin mutfağında bulundum. Köşe yazarlıkları yaptım. Kısa-cası 34 sene hizmetim oldu. Evliyim, iki oğlum var.

BAŞ: Bir dönemde Necip Fazıl ile çalışmışlığınız var. Necip Fazıl ile tanışık-lığınızı ve hâtıralarınızı paylaşır mısınız?

İNANÇ: Bizim hayâtımız yeni kuşakların pek kavrayamayacakları, hattâ “saçma” diye yorumlayabilecekleri bir yarı amatörlük içinde geçmiştir. Yâni biz kendimiz için pek bir şey yapmadık, hep inandığımız doğrular için nefis-lerimizden fedâkârlıklar ettik. Böyle bir diğer gâmlığı üstad Necip Fazıl'dan öğrendik. Daha doğrusu ondan bir aşı aldık. Ben buna “Büyük Doğu Aşısı” diyorum. Benim Üstad'la olan hâtıralarım bitip tükenmek bilmez. Büyük Do-ğu dergisinde sinema ve tiyatro yazıları yazdım. Çekinmeden söylerim: Be-nim kalem ve sanatçı mayamı Necip Fâzıl yoğurmuştur. Kendisiyle yaşadı-ğım hâtıraları bir başka sohbete ayıralım. Böylece bölük pörçük hâle getir-memiş oluruz. Roman yazmaya 50 yaşından sonra başladım.

BAŞ: Necip Fazıl’ın “Sultan Abdulhamid” oyununu sahnelediniz. Neler ya-şadınız o dönemlerde? Tepkiler nasıldı?

İNANÇ: O yıllarda bozuk kültür şimdikine nisbetle çok mu çok yaygındı. Bilgisizlik ve yavaş düşünmeden kaynaklanan bu bozukluk, Sultan Abdülhamid oyununu odaklayarak üzerimize şâha kalkıp savlet etmiştir. Devlet ve basından gelen bu saldırışlar anlatılmayacak kadar ağır ve tatsızdı. Buna rağmen 1967–1970 yılları arasında 519 defâ sahneye çıktık. Anadolu'yu dar imkânlarımızla kazırcasına dolaştık. Diyebilirim ki, bizim bu uzun ve dikenli yolda yürüyüşümüz pek çok bilgisi Sultan Abdülhamid ve o dönem hakkında yeniden öğrenip düşünmeye sevk etmiştir.

BAŞ: Gösterime girmiş senaryolarınız var. O dönemlerde bu senaryoların büyük tepkiler gördüğünü biliyoruz. Tekrar geçmişe dönüp o dönemleri anla-tır mısınız?

İNANÇ: Senaryoyla, anladığım kadarıyla “Yalnız Değilsiniz”i kasdediyorsunuz. O da demin anlattığım Sultan Abdülhamid'de olanlarla ay-nıdır. Bilgisizlik ve bozuk kültür… Lâkin bu dönemdeki tepkiler öbürü gibi değildir. Ateizme meyilli insanların ciddîye alınması mümkün olmayan mesnedsiz suçlamalarıdır. Yalnız Değilsiniz benim ilk romanımdır. Onun ar-dından 6 roman daha yazdım. Senaryo olarak da, TGRT'de 5 bölüm hâlinde yayınlanmış olan “Kanayan Yara Bosna”, Avrasya Televizyonu için kaleme aldığım kendi romanım “İnsanlar Böyledir”den 5 bölümlük senaryolarım hiçbir karşı tepki almamıştır.

BAŞ: Uzun yıllardır GSM (Gösteri Sanatları Merkezi)’nin müdürlüğünü ya-pıyorsunuz. GSM’ye giren kursiyerlere nasıl eğitim veriliyor, GSM’ye gir-mek isteyenlerde nasıl özellikler arıyorsunuz?

İNANÇ: Emekli oldum. Üç buçuk yıldan bu yana GSM ile ilgim yoktur.

BAŞ: Günümüz tiyatrosunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

İNANÇ: Günümüz tiyatrosu bir arayış içinde. Haldun Taner'le yarım kalan geleneksel yolculuğunu sürdürmesi lâzım.

Tiyatrodan Romana Uzanan Yol
Tiyatro sanatçısı ve romancı Üstün İnanç, 1937 yılında İstanbul'da doğdu. İlk öğrenimini İstanbul dışında yaptı. Basın Yayın ve Gazetecilik Yüksek Oku-lu'ndan mezun oldu. İlk yazıları Yelken, Durum, Sanatkâr ve Büyük Doğu dergilerinde yayınlandı. 1956 yılında Tercüman gazetesinde stajer muhabir olarak çalışmaya başladı. Babıali'de Sabah, Bugün, Son Havadis, Tercüman, Zaman ve Yeni İstanbul gazetelerinde çalıştı. Üstün İnanç'ın tiyatro eserleri Kurt Kapanı, İlk Kurşun, ve Sultan Abdülhamid (Necip Fazıl Kısakürek'in aynı adlı eserine prolog). Yalnız Değilsiniz adlı romanından yönetmen Mesut Uçakan'ın uyarladığı aynı adlı filmi büyük ilgi uyandırdı. Bir dönem TGRT'de dramaturg olarak çalışan Üstün İnanç, Kanayan Yara Bosna filmi-nin de senaryo yazarıdır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gösteri Sanatları Merkezi Müdürlüğü yapan sanatçı, bu merkezde yöneticilik yanında öğret-menlik de yapıyor.
Eserleri- Roman: Yalnız Değilsiniz (1988), İnsanlar Böyleydir (1988), Ayıp Uşakları (1989) ve Bir Kimlik Lütfen ((1994).

www.sanatalemi.net



 Okunma Sayısı : 1149         02 Nisan 2008